Mwaka A – Jumapili ya 26 ya Mwaka
Mathayo 21,28-32: «Mtu mmoja alikuwa na wana wawili»

Leo tunasikiliza mfano wa pili unaohusu shamba la mizabibu. Jumapili iliyopita tulisikia kuhusu vibarua walioitwa kwenda kufanya kazi katika shamba la mizabibu; leo, badala yake, tunasikia kuhusu wana wawili ambao baba yao anawaalika kwenda humo.

1. Mungu anayevuruga mipangilio yetu yote!

«Mwaonaje? Mtu mmoja alikuwa na wana wawili. Akamwendea wa kwanza akamwambia: “Mwanangu, leo nenda ukafanye kazi katika shamba la mizabibu.” Yeye akajibu: “Sitaki.” Lakini baadaye akatubu, akaenda. Akamwendea wa pili, akamwambia vivyo hivyo. Yeye akajibu: “Naam, bwana.” Lakini hakuenda. Ni yupi kati ya hao wawili aliyefanya mapenzi ya baba?» Wakamjibu: «Wa kwanza».

Hawa wana wawili ni akina nani? Yesu anawatambulisha waziwazi. Wa kwanza, anayesema HAPANA lakini baadaye anabadili mawazo, anawawakilisha watoza ushuru na makahaba, makundi mawili ya wakosefu yaliyodharauliwa zaidi, walioonekana kama watu “wasioweza kuongoka” na kulaumiwa kuwa wanachelewesha ujio wa Ufalme wa Mungu.

Wa pili anawawakilisha viongozi wa makuhani na wazee wa watu ambao Yesu alikuwa akizungumza nao. Kwao tunaweza kuwaongeza waandishi na Mafarisayo, ambao Yesu aliwakemea mara nyingi: watu waliojihesabu kuwa wenye haki na hivyo kuona kwamba hawakuwa na haja ya wongofu.

Basi, kwa watu hawa ambao NDIYO yao kwa kweli ni HAPANA, kwa wale ambao «husema lakini hawatendi» (Mathayo 23,3), Yesu anatoa kauli ya kushtua, yenye kuchoma: «Amin, nawaambia: watoza ushuru na makahaba wanawatangulia kuingia katika Ufalme wa Mungu».

Kweli Mungu hafuati orodha zetu za vipaumbele, makundi yetu, wala vipimo vyetu vya utaratibu na thamani!

2. Ni mwana yupi anayenionyesha jinsi nilivyo?

Tunajitambulisha na yupi kati ya hawa wana wawili? Huenda tukajisikia vibaya kidogo tukilazimika kuchagua huyu au yule. Tungehitaji mwana wa tatu, anayesema NDIYO na kweli anaenda katika shamba la mizabibu! Lakini mwana huyu wa tatu aliye mkamilifu hayupo. Au, kwa usahihi zaidi: yupo, lakini si sisi. Ni Kristo, ambaye maisha yake yote yalikuwa NDIYO: «Katika yeye kulikuwa na “ndiyo”. Kwa maana ahadi zote za Mungu katika yeye ni “ndiyo”» (2 Wakorintho 1,19-20).

Lakini Neno linatulazimisha kujilinganisha na hawa wana wawili. Tukifikiri kwa makini, wote wawili wanaishi ndani yetu. Goethe alisema: «Roho mbili, ole wangu, zinaishi kifuani mwangu». Na hata Paulo mwenyewe alisema: «Sielewi ninachofanya: maana sifanyi lile ninalotaka, bali lile ninalolichukia ndilo ninalofanya» (Warumi 7,15).

Sisi pia mara nyingi tunasema maneno «kwa moyo wa hila mbili», kama asemavyo mtunga-zaburi (Zaburi 12,3). Ni mara ngapi tunaita «Bwana, Bwana» (Mathayo 7,21), na ni Amina ngapi — yaani NDIYO zetu — ambazo hazipatani na maisha yetu halisi!

Kila asubuhi, kila siku, namwambia Bwana NDIYO ninapolisikiliza Neno lake. Halafu? Halafu siku inakuwa jambo tofauti kabisa. Ni kweli. Lakini ningewezaje kumwambia Baba HAPANA?

Hili hunikuta kama nilivyoona katika baadhi ya tamaduni za Kiafrika ambako nimefanya kazi, ambako kusema HAPANA kunaweza kuonekana kama ukosefu wa heshima. Kwa kawaida mtu atakuambia: «Kesho». Na hiyo «kesho», tayari unajua, maana yake ni HAPANA.

Ndivyo ninavyofanya mimi pia kwa Mungu: namwasi kwa adabu!

Mipaka kati ya NDIYO zetu na HAPANA zetu ni dhaifu sana. Padre Ermes Ronchi anasema: «Mtu mmoja alikuwa na wana wawili. Tunaweza pia kusema: mtu mmoja alikuwa na mioyo miwili. Kwa sababu wana hao wawili ni moyo wetu uliogawanyika, moyo unaosema ndiyo na kusema hapana, moyo unaosema jambo na baadaye kujipinga wenyewe… Mojawapo ya sala muhimu zaidi katika Zaburi inaomba: Bwana, unipe moyo ulio mzima; usiniache niwe na mioyo miwili inayopigana ndani yangu; unipe moyo uliounganika (taz. Zaburi 101)».

3. Ndugu yangu ni nani?

Wana wawili, ndugu wawili! Ndiyo, kwa sababu kuwa wana wa Baba mmoja hutufanya tuwe ndugu.

Ndugu yangu ni nani? Labda ni yule mwenye ujasiri wa kusema HAPANA, anayethamini uhuru wake na hataki kufungwa na chochote, mwasi. Ninawafikiria wale wanaojiita wasiojali mambo ya dini, wasiopraktisi imani, au wasioamini… Lakini, kwa mshangao wangu mkubwa, nawakuta wakifanya kazi katika shamba la mizabibu la mshikamano na udugu, wakipigania dunia iliyo bora zaidi.

«Mwaonaje?… Ni yupi kati ya hao wawili aliyefanya mapenzi ya baba?» Mimi pia najibu: «Wa kwanza», yaani yule niliyemwona kuwa mbali, na ambaye nilidhani hajali kabisa shamba la mizabibu!

4. Anatafutwa mwana wa tatu na ndugu wa tatu!

Mtu fulani amewaza kwamba katika mfano huu kulikuwapo mwana wa tatu. Alikuwa amemsikia Baba akiwaalika ndugu zake wawili na, kimya kimya, bila kusema neno lolote, akaenda kufanya kazi katika shamba la mizabibu.

Sijui kama mmewahi kukutana na ndugu huyu wa tatu. Mimi nimemkuta mara nyingi katika jumuiya zetu: ndugu wanyenyekevu, wakarimu, walio tayari kusaidia na wenye bidii, ambao bila kujionyesha wala kusubiri kuombwa, hutufanya tukute mambo tayari yamefanyika. Hao ni baraka kwa jumuiya. Inasikitisha kwamba mara nyingi tunatambua thamani yao pale tu wanapokosekana.

Katika familia mara nyingi kuna mtu anayechukua nafasi hii — na mara nyingi sana wamekuwa, na bado ni, akina mama. Basi, mwana huyu wa tatu au binti huyu wa tatu anatufanya tumwone Yesu akiwa hai kati yetu, «yeye aliye kati yetu kama atumikaye» (taz. Luka 22,27). Baba anatafuta wana na mabinti wa namna hii: «waabuduo wa kweli» (taz. Yohane 4,23).

Kwa tafakari na sala binafsi

  • «Ninyi mwasema: “Njia ya Bwana si ya haki”» (Ezekieli 18,25-28, somo la kwanza).
    Ni mara ngapi nami nimewaza hivyo katika kujiona kwangu kuwa mwema kuliko wengine! Nibadilishe, Bwana, nipokee namna yako ya kutenda.
  • «Kila mmoja wenu kwa unyenyekevu awaone wengine kuwa bora kuliko yeye mwenyewe» (Wafilipi 2,1-11, somo la pili).
    Nikomboe, Bwana, na wivu, na uufanye moyo wangu ufurahie mema ya wengine.
  • «Amin, nawaambia: watoza ushuru na makahaba wanawatangulia kuingia katika Ufalme wa Mungu» (Injili).
    Nivue, Bwana, madai yangu ya kuwa bora kuliko wengine. Nifanye nishangae kwa furaha ninapowaona wale waliokuwa mwisho wa mstari wakinitangulia, nami niende kwa furaha kuchukua «nafasi ya mwisho» (Luka 14,9).

Kila siku ndiyo LEO ya mfano huu:
«Mwanangu, leo nenda ukafanye kazi katika shamba la mizabibu!»

P. Manuel João Pereira Correia, MCCJ