Mobu A – Eyenga ya 21 ya Eleko ya Mbula
Matai 16,13-20: Yo ozali Kristo!… Mpe yo ozali Petelo!

Nsango Malamu ya lelo ezali kolakisa biso “boyamboli ya kondima” ya Petelo pene na engumba Kaisaria ya Filipo, na nɔrdi-ɛsti ya Isalaele, na etúká moko oyo bato mingi bazalaki bapakano. Yesu “akendaki pembeni” na etúká wana, libándá ya bandelo oyo azalaki kosakola mingi, mpo azala ye moko elongo na bayekoli na ye. Mbongwana moko monene elingaki kosalema na mosala na ye, mpe Yesu alingaki kobongisa bayekoli na ye.

Na ntango wana ya kozala pembeni — Luka 9,18 elobi kutu ete likambo yango esalemaki ntango “Yesu azalaki na esika moko ya kimya mpo na kobondela” —, Nkolo, oyo ayokaki ete mikakatano elingaki kobanda zingazinga na ye, asalaki lokola… “ankɛti”: “Bato balobaka ete Mwana ya Moto azali nani? Bazongisaki: Basusu balobaka Yoane Mobatisi, basusu Eliya, basusu Yirimia to moko ya basakoli”. Na yango, ebele ya bato bazalaki komona Yesu lokola mosakoli, mosakoli monene, kasi bazalaki kolimbola ye na makanisi ya kala. Soki tosali ankɛti yango lelo, biyano ekozala mpe ndenge moko: moto moko ya kokamwa, moto ya pole, mobongoli ya makambo, moto ya sika, moto ya makanisi minene… Kasi mitindo wana nyonso ekoki te.

Yesu akobaki: “Kasi bino, bolobi ete ngai nazali nani? Simona Petelo azongisaki: Yo ozali Kristo, Mwana ya Nzambe ya bomoi”. Petelo, mpe na nkombo ya Bantoma Zomi na Mibale, asakolaki kondima na ye moko, mpe Yesu ayebaki ete eyano yango epemamaki na Tata. Na ntango wana, Yesu amonisaki Petelo libiangi mpe bomoto na ye: “Mpe ngai nalobi na yo: yo ozali Petelo, mpe likoló ya libanga oyo nakotonga Eklezia na ngai… Nakopesa yo bafungola ya Bokonzi ya Likoló: nyonso oyo okokanga awa na mabele ekokangama na likoló, mpe nyonso oyo okofungola awa na mabele ekofungolama na likoló”. Tótala bokokani oyo ezali awa: “Yo ozali Kristo” mpe “Yo ozali Petelo”. Kasi ezali te bobele kopesana maloba ya lokumu, ezali nde komonisama ya bomoto ya moko na moko.

Awa tozali mpenza liboso ya kotyama na mokumba, oyo emonisami na bilembo misato: kobongwana ya nkombo (Petelo, libanga), kopesama ya bafungola mpe nguya ya kokanga mpe kofungola. Tokoki koloba ete Yesu apesi Petelo makoki misato ya bomasiya na ye: kozala Libanga (tala Danyele 2,31-35; Matai 21,42; 1 Bakorinti 10,4), kozala na bafungola ya Bokonzi mpe kozala na nguya ya kokanga mpe kofungola (Emoniseli 3,7: “Ye oyo azali na fungola ya Davidi: soki afungoli, moto moko te akoki kokanga; mpe soki akangi, moto moko te akoki kofungola”). Yesu, Nkolo ya Eklezia, apesi awa Petelo bokonzi ya kozala momonisi na ye mpo na kosalela Eklezia na ye.

1. Ngai nazali nani mpo na yo?

Motuna oyo etunameli biso lelo. Kristo azali kozela te eyano oyo toyekolaki na katekisimo. Ekozala eyano oyo ekómi na molɔndɔ. Azali mpe kozela te eyano ya momeseno. Ekozala eyano ezangá bolingo. Azali kozela mpe te eyano oyo euti bobele na mayele. Ekozala eyano ya malili, ezangá motema. Yesu azali kozela eyano oyo ebotami na boyokani na biso ya mozindo elongo na ye. Ndenge nini tokoki kozwa yango? Tómituna soki tondimi kokende tii wapi mpo na ye. Mekano ya suka ezali nini? Kopesa bomoi na biso! Lelo, litatoli ya bokristo ekoki kozwa, na ndenge ekeseni, lolenge ya martiri. Ezali bobele na Pakistan, na India, na Chine to na Nigeria te… kasi awa mpe, na Mpoto, na nzela ya kotyolama mpe ya kozanga kotyelama likebi mokolo na mokolo. Na bilembo minei ya Eklezia — moko, mosantu, katolike mpe ya bantoma — tokoki pene kobakisa elembo ya mitano: enyokolami!

Kasi kopesa eyano mbala moko mpo na libela ekoki te. Bomoi ezali mbongwana. Na boyokani nyonso, bantango ya mikakatano ekómaka, mpe na bantango yango tokoki koyoka lokola nde toyebi lisusu moninga te. Ezali ntango ya mpasi oyo ekoki kokóma libaku ya kokabwana mpo na libela, to libaku ya kokola na koyebana malamu. Yango ekoki mpe kosalema na boyokani na biso elongo na Kristo. Mpo na yango mpe, bakristo mosusu basukaka na kokabwana na ye. Boyokani na Yesu ekómaka bobele momeseno, ezangá molende; mpe mokemoke, bozangi likebi mpe bokabwani ekɔtaka. Tokanisaka ete toyebi ye mpe ete azali lisusu na eloko moko te ya sika ya koloba na biso. Nsango Malamu na ye ekómaka lokola buku oyo “tosilá kotánga”. Bongo tolongwaka, lokola bato oyo balɛmbi mpe bazangi elikya, to boyokani na biso elongo na ye ekufaka mokemoke kati na mpasi mpe mawa. Ndenge nini tokoki kokima likama yango? Tokoki kolakisa banzela mibale.

2. Miso etala kaka… “lapin”!

Kolongola miso epai ya Yesu te! “Tópota mbangu na molende na momekano oyo ezali liboso na biso, miso na biso etala kaka Yesu, ye oyo abandisaka kondima mpe akokisaka yango” (Baebre 12,1-2). Lisolo moko ya Batata ya kala ya esobe ezali kolimbola yango na lolenge ya esengo kasi ya polele.

Mokolo moko, monaki moko ya elenge akendaki kotala monaki moko ya mobange, oyo atondaki na mibu mpe na mayele. Alobaki na ye: “Tata na ngai, limbolelá ngai mpo na nini bato mingi bandimaka bomoi ya bamonaki, kasi bato moke kaka nde bayikaka mpiko; bato mingi bazongaka nsima.” Monaki azongisaki: “Talá, esalemaka lokola ntango mbwa emoni lapin. Ebandi kopota nsima na yango mpe koganga makasi. Bambwa mosusu eyokaka mbwa yango ezali koganga ntango ezali kopota nsima ya lapin, mpe yango mpe ebandi kopota: ekómaka ebele, nyonso ezali kopota esika moko mpe koganga. Kasi mbwa moko kaka nde emonaki lapin, mpe yango moko kaka nde elandaka lapin na miso. Nsima ya mwa ntango, moko nsima ya mosusu, nyonso oyo emonaki lapin te mpe ezalaki kopota bobele mpo mbwa moko emonaki yango, elɛmbaka mpe ezangaka makasi. Kasi oyo etyaki mpenza miso na yango na esika oyo ezali kokende, ekómaka tii na nsuka mpe ekangaka lapin.” Mpe alobaki: “Talá, ezali mpe bongo mpo na bamonaki. Bobele baoyo batyaki mpenza miso na bango likoló ya Yesu Kristo, Nkolo na biso oyo abakamaki na ekulusu, nde bakómaka tii na nsuka.”

3. Komitala na kati ya miso ya Kristo

Motuna ya Yesu ezali kokoba koyela biso: “Ngai nazali nani mpo na yo?” Osilá kokanisa ete yo mpe okoki kotuna ye motuna yango: “Kasi yo, Yesu, olobi ete ngai nazali nani?” Bobele eyano na ye nde ekoki kopesa pole na libombami ya bomoto na biso; soki te, tokomitikala libombami mpo na biso moko. Bobele ye nde akoki komonisa biso nkombo na biso ya solo (Emoniseli 2,17), bomoto na biso. Bobele bokutani wana ya miso na miso nde ekoki kopesa boyokani na biso elongo na ye bozindo mpe makasi.

“Ntango topusani pene na libombami ya Nzambe, tomonaka elongi na biso; ntango topusani pene na Bosolo ya Nzambe, tozwaka lisusu bosolo na ntina na biso moko. Koyambola bomoto ya Kristo ezongiselaka biso bomoto na biso ya mozindo… Soki bolingi koyeba nani bozali mpenza, bómitala na kati ya miso ya Nzambe” (Paolo Curtaz).

Mpo na komanyola biso moko

1) Na ntango moko ya “kozala pembeni”, tótuna Nkolo mpe tóndima ete ye mpe atuna biso: “Nkolo, yo ozali nani mpo na ngai? Mpe ngai nazali nani mpo na yo?”

2) Tómitala na bomoto ya Petelo, oyo ezali kopesa pole na libiangi ya mokristo: kozala LIBANGA, elingi koloba kozala lisungi mpo na kondima ya basusu, atako kondima na biso moko ezali na bolembu; kosalela FUNGOLA ya Bokonzi, elingi koloba ekulusu ya Yesu, mpo na kofungola minyɔlɔlɔ ya bowumbu mpe kokangisa bato na minyɔlɔlɔ ya bondeko!

P. Manuel João Pereira Correia, MCCJ